Ώρα καλή κυράδες | του Θεόδωρου Παντούλα

“«Ο τόπος μας είναι κλειστός» λέει ο ποιητής. Η Ήπειρος είναι τόπος κλειστός. Ο τόπος είναι κλειστός –οι Ηπειρώτες όχι. Οι Ηπειρώτες είναι σκληροί αλλά έντιμοι. Απότομοι αλλά ειλικρινείς. Μετρημένοι αλλά εργατικοί. Φειδωλοί στα εύκολα λόγια και αφειδώλευτοι στην προσφορά, με παροιμιώδη φιλοπατρία και αταλάντευτη προσήλωση στην διευρυμένη οικογένεια και την οικεία παράδοση.

Ο τόπος μας είναι κλειστός και οι κοινωνίες μας παραδοσιακές -όχι κλειστές. Οι Ηπειρώτες κι οι Ηπειρώτισσες δυσπιστούμε στο καινοφανές αλλά δεν το απορρίπτουμε άκριτα. Όταν αξίζει το δεξιωνόμαστε.

Είμαστε περήφανοι για την καταγωγή μας. Για όλους εκείνους τους γνωστούς και τους άγνωστους συντοπίτες μας, που σε καιρούς δύσκολους σήκωσαν στους ώμους την Πατρίδα με ευεργεσίες κι ατίμητους αγώνες. Νιώθουμε περήφανοι που είμαστε Ηπειρώτες κι Ηπειρώτισσες –κι ας μην αναμετριόμαστε εμείς οι εκριζωμένοι καθημερινά με την βαριά κληρονομιά μας.

Σε μια τέτοια κοινωνία, βαθιά παραδοσιακή, θα περίμενε κανείς να πρωταγωνιστούν οι άνδρες αλλά δεν είναι λίγες οι φορές που οι Ηπειρώτισσες κέρδισαν επάξια, με τους αγώνες και τις θυσίες τους, άλλοτε την προσοχή κι άλλοτε την ευγνωμοσύνη μας.

Είναι οι μικρομάνες, οι κυράδες που απλόχερα ξόδεψαν τον εαυτό τους στην καθημερινή προσφορά. Αυτή την προσφορά που δεν απαιτεί ατομική προβολή και κοινωνική καταξίωση, που γίνεται από περίσσευμα καρδιάς κι αρχοντιάς.

Τις ξέρουν όλοι οι Ηπειρώτες αυτές τις γυναίκες. Είναι οι μάνες τους, οι αδελφές τους, οι γυναίκες τους, οι θυγατέρες τους. Είναι όμορφα σεμνές αλλά ο λόγος τους κοπίδι. Πρόθυμες, καρτερικές, παραμυθητικές. Πρόσωπα οικεία της αγρύπνιας και της μέριμνας. Πρόσωπα ἀλλοτε πένθιμα κι άλλοτε συγκρατημένα χαμογελαστά, μα πάντοτε αγέρωχα. Σεβάσμιες γερόντισσες, πρόσωπα σχεδόν συμβολικά. Ανύσταχτες συνειδήσεις του τόπου μας και του κάποτε τρόπου μας, με τις ρίζες τους βαθιά μέσα στο χώμα της μικρής μας πατρίδας. Ρωμιές από τις λίγες.

Κι εκτός από καύχημα και βάλσαμό μας οι γυναίκες αυτές γίνονται πού και πού έγνοια μας να μην φανούμε πολύ λιγότεροι από το δικό τους μεγαλείο, ένα μεγαλείο που δεν απαιτεί αλλά δωρίζεται”.

Ένα τέτοιο μεγαλείο κι ένα τόσο μεγάλο δώρο μας πρόσφεραν οι γυναίκες της Ηπείρου, τότε που ο βίος δεν ήταν φιλοτομάρης,  αγωνιζόμενες να μην μαγαριστεί το ψωμί που τάιζαν τα παιδιά τους. Αυτές ήταν που ζαλικώθηκαν όχι μόνο το βάρος του αγώνα, αλλά και το βάρος της ορφάνιας, της χηρείας και τις αγκούσες μιας ζωής που ποτέ δεν βλαστήμησε την φτώχεια της.

Ετούτες είναι που μέσ’ στα σκοτεινά έδειξαν το δρόμο της Ελευθερίας, ετούτες είναι που απελπίσαν την απελπισιά «στο παραθύρι ορθές σφίγγοντας το μαντήλι τους».

Ετούτες είναι που στο καθάριο βλέμμα τους ξεπλένουμε τις δειλίες της άκαπνης ζωής μας.

Κι είμαστε πολλά υπερήφανοι, όχι επειδή τα τίμια χέρια τους κάποτε χάιδεψαν τις κεφαλές μας, αλλά που ορμηνεμένοι από τις μανάδες μας προλάβαμε να τους τα φιλήσουμε.

Ώρα καλή κυράδες της κολοβής πατρίδας μας και της υποθηκευμένης ελευθερίας μας.

Πηγή : http://manifestomag.wordpress.com/

810 χρόνια μετά

Η Ελλάδα της κρίσης ανάμεσα στη Σκύλλα της Ανατολής και τη Χάρυβδη της Δύσης

 Του Απόστολου Κόλκα*

Ήταν 12 Απριλίου του 1204 όταν οι Σταυροφόροι της Δύσης καταλάμβαναν την Κωνσταντινούπολη . Η ημερομηνία αυτή είναι σημαδιακή για την Ευρώπη , είναι η μέρα που ξεκίνησε η προσπάθεια της αποικιακής συσσώρευσης κεφαλαίου των ιμπεριαλιστικών μητροπόλεων της Δυτικής Ευρώπης αιώνες πριν τους «Κονκισταδόρς» της Λατινικής Αμερικής . Οι Σταυροφόροι , που περισσότερο ήταν σπαθοφόροι και εκτελεστικός βραχίονας της φεουδαρχικής και εμπορικής τάξης , καταλαμβάνουν την Κωνσταντινούπολη  , προβαίνουν σε λεηλασίες και σφαγιάζουν τον πληθυσμό της Πόλης. Δυστυχώς η σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία μας μιλά για τους Σταυροφόρους ως τους εθελοντές , που με τον Σταυρό στο στήθος και τον Λόγο του Θεού ορκίστηκαν να θυσιαστούν για να απελευθερώσουν και να εκπολιτίσουν τους Άγιους Τόπους  , όπως αντίστοιχα μιλά για τους «Κονκισταδόρ» και την αποικιοκρατία της Λατινικής Αμερικής . Η ιστορία γράφει για την προσπάθεια «διάσωσης» της Ιερής Πόλης της Ιερουσαλήμ  ενώ σιωπά ένοχα για την λεηλασία της Κωνσταντινούπολης και την κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας που ήταν ένας από τους βασικούς στόχους της 4ης Σταυροφορίας αν όχι ο πρωταρχικός  της σκοπός .

Η Ελληνική ιστορία υποβαθμίζει την σημασία της Άλωσης αυτής που έγινε από τους ομόθρησκους Καθολικούς Χριστιανούς και βέβαια είχε όλα τα επακόλουθα της βάναυσης επιβολής του κατακτητή , σφαγές του πληθυσμού , λεηλασία της Πόλης , μεταφορά έργων τέχνης και θησαυρών του Βυζαντινού πολιτισμού στις Δυτικές Μητροπόλεις κλπ , σε σχέση με την Οθωμανική άλωση του 1453 καθώς οι Οθωμανοί το μόνο που είχαν να κάνουν ήταν να καταλάβουν ένα παρηκμασμένο και ακρωτηριασμένο κρατίδιο .Το γιατί η ελληνική ιστορία συνεχίζει να μην αναδεικνύει τον εγκληματικό ρόλο της Άλωσης της Πόλης από τους Σταυροφόρους και της Φραγκοκρατίας  του Ελλαδικού χώρου που την ακολούθησε μας την κάνει αρκετά κατανοητή ο Κωστής Μοσκώφ με την παρακάτω ρήση του : «Στην Ελλάδα τόσο ο συντηρητικός όσο και ο φιλελεύθερος αλλά και ο ριζοσπαστικός λόγος οικοδομήθηκαν πάνω στη συντριμμένη από τη διείσδυση της Δύσης ταυτότητας μας , ως Λόγος αυτής της Δύσης , δίχως διαλεκτική του εθνικού με το διεθνή Λόγο , αλλά με τη μονοδιάστατη επιβολή του Λόγου της Μητρόπολης .» . Είναι καθήκον της γενιάς μας να αλλάξει τα όσα ξέραμε μέχρι σήμερα . Να απαλλάξει τη χώρα από  τις μεταπρατικές εξαρτημένες ελίτ που την οδήγησαν στην άβυσσο της οικονομικής κρίσης , μόνο και μόνο για να γίνει η χώρα το πεδίο αναμέτρησης των ιμπεριαλιστικών και καπιταλιστικών μητροπόλεων για τη νέα κατανομή του διεθνούς κεφαλαίου και εργασίας . Για να μπορέσουμε να αλλάξουμε τα πράγματα θα πρέπει να επανασυνδεθούμε με τον Τόπο και την Ιστορία μας , να γνωρίσουμε τα ακρωτηριασμένα κομμάτια του Ελληνισμού και του μεγαλείου του πανανθρώπινου πολιτισμού του .  Θα πρέπει να  δώσουμε στην ανθρωπότητα μια πραγματικά ρεαλιστική και ανθρωπιστική πρόταση που θα σταματήσει τις Σταυροφορίες και τους ιερούς πολέμους , όπως αναφέρει ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης στο κείμενο του με «Ούτε σταυροφορίες ούτε ιεροί πόλεμοι. 1204-2004: η όγδοη εκατονταετία» . Μόνο τότε θα μπορέσουμε να αναδείξουμε την Ελλάδα σε ηθική δύναμη της περιοχής , μια δύναμη που με τα ιδανικά του Ανθρωπισμού και της Δημοκρατίας θα πρωταγωνιστήσει στις εξελίξεις στην Ανατολία και τις ακτές της Ιωνίας  που θα επαναφέρουν την Δημοκρατία στον τόπο που γεννήθηκε  . Πηγή http://eupolisgr.gr

Ο Απόστολος Κόλκας    είναι φοιτητής  Ιατρικής  στο  Πανεπιστήμιο  Ιωαννίνων ,   μέλος  της  Ομάδας  Πολιτών  Ευτοπία  και  συντάκτης  του  Εύπολις .

« Εν φαντασία και λόγω » : ΓΙΑ ΜΙΑ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΝΟΗΣΗ

 Tου Κώστα Χατζηαντωνίου*

Η κυριαρχία των μαζών και η ανύψωση του βιοτικού επιπέδου, η διεύρυνση του κόσμου και ο παγκόσμιος χαρακτήρας που απέκτησε η ζωή του κάθε ανθρώπου, μπορεί να κατήργησαν τα γεωγραφικά όρια της ζωής, αλλά δεν κατήργησαν τη γεωγραφική και τη χρονική, δηλαδή την εθνική, βάση της ύπαρξης. Η εγγύτητα του μακρινού κι η παρουσία της απουσίας επεξέτειναν σε μυθικές αναλογίες τον ορίζοντα της ατομικής ύπαρξης. Ένας κόσμος κι ένας λαός χωρίς μνήμη όμως, θα ήταν ένας κόσμος γεννημένος στο μηδέν. Μια πολιτισμικά αθεμελίωτη γενιά θα ήταν επιστροφή στη βαρβαρότητα. Διότι βάρβαρος δεν είναι μονάχα ο βίαιος αλλά και εκείνος που δεν ανήκει ή δεν συνεχίζει ένα πολιτισμό, είναι δηλαδή αν- ιστορικός και δεν αποτελεί συνέχεια μιας ύπαρξης αλλά είναι μετεωρίτης χωρίς θεμέλια στο χώρο και το χρόνο της γης.

Όλοι οι λαοί εφεύραν τρόπους για να διατηρούν και να μεταδίδουν τις κεκτημένες γνώσεις, είτε ιερές κι απόκρυφες είτε καθαρά πρακτικές ήταν αυτές. Η παιδεία όμως υπήρξε ελληνικό κατόρθωμα και αφορούσε την πνευματική ολοκλήρωση του ανθρώπου. Σημείο της ακμής της όταν μεταδίδει ιδανικά. Σημείο παρακμής της όταν μεταδίδει μόνο γνώσεις. Η απλή γνώση διαχωρίζει τη σκέψη από την πράξη και προάγει την ανευθυνότητα. Αντίθετα, το ιδανικό με την υπερατομική του αλήθεια διευρύνει τη συνείδηση και ενώνει δημιουργικά σκέψη και πράξη. Μια παιδεία που δεν λειτουργεί ως διαμόρφωση χαρακτήρα, ως συγκρότηση προσωπικοτήτων αλλά ως πηγή γνώσεων νομισματογόνων για την καθημερινή ζωή, μοιραία θα οδηγούσε σε δεινές περιπέτειες. Από τη στιγμή δε που η διέγερση της επιθυμίας εξελίχθηκε σε βιομηχανία και επιδιώχθηκε ως έμμονη ιδέα οργανωμένα και επιστημονικά, χάριν του μεγάλου οράματος «πλούτος- ευημερία για όλους» η πορεία μας ήταν προδιαγεγραμμένη.

Να ορίσουμε λοιπόν ξανά τις λέξεις. Τι είναι πρόοδος, τι είναι συντήρηση, τι είναι αντίδραση και τι επανάσταση. Να μιλήσουμε ξανά για πειθαρχία. Αλλά προσοχή. Μια πειθαρχία χωρίς αξιοκρατία και αξιολογική ιεραρχία θα ήταν απλά μια αντιδραστική δημαγωγία. Καμιά θρηνωδία, καμιά νοσταλγία δεν μπορεί να απαντήσει στα προβλήματα του καιρού μας. Η ανακουφιστική ομοφωνία μέσα σε μια συμπαθητική ατμόσφαιρα για την κατάπτωση της εποχής μας, δεν θα βοηθούσε σε τίποτα. Η εποχή μας αναζητεί ιδιοφυείς λύσεις και όχι κοινοτοπίες. Μεταξύ μοντέρνων που λατρεύουν το σήμερα και συντηρητικών που λατρεύουν το χτες, να προτείνουμε ένα όραμα για το μέλλον. Κάθε άλλη ιδέα θα διαιωνίζει το αδιέξοδο και τη διαμάχη όσων αδυνατούν να αντιληφθούν τον πλούτο της εθνικής μας κληρονομιάς και όσων νομίζουν πως αυτός ο πλούτος αρκεί για να ζήσουμε ως έθνος και στο μέλλον.

Οι τομές και οι αλλαγές πάντα βιώνονται ως κρίση. Αλλά μια κρίση δεν είναι πάντα αρνητική εξέλιξη. Κρύβει και θετικές αναστροφές της ύπαρξης αλλά και της κοινωνίας. Μπορεί να ανοίξει ορίζοντες, να διανοίξει διεξόδους. Δεν υπήρξε ποτέ εποχή χωρίς αυτό που ονομάζεται κρίση. Δεν υπήρξε χρυσή εποχή για το ανθρώπινο γένος και θρηνωδίες συναντιούνται σε κείμενα κάθε εποχής και κάθε τόπου. Αν θέλουμε να βρούμε αντικειμενικούς όρους, πρέπει να βρούμε αντικειμενικές αξίες. Στα σχηματικά και περιορισμένα όρια ενός δοκιμίου δεν μπορεί φυσικά να αναπτυχθεί μια θεωρία. Μπορεί όμως να αποσαφηνιστεί το χρέος των πνευματικών ανθρώπων. Η μαγεία του λόγου και η γονιμότητα της σκέψης, δυνάμεις της φύσης και του πνεύματος συνάμα, με την αίγλη που αποκτούν, μπορούν να γίνουν ισχυρότατες κοινωνικές δυνάμεις. Ο διανοούμενος με το κύρος που καλώς ή κακώς του αποδίδεται, μπορεί να μην είναι πια ο ιερέας της κοσμικής νεωτερικής κοινωνίας, όπως ελέχθη, αλλά δεν παύει να έχει δυνατότητες ειδικής επιρροής.

«Λόγοι σοφών ως τα βούκεντρα και ως ήλοι πεφυτευμένοι». Αν τα λόγια του Εκκλησιαστή μοιάζουν ξεπερασμένα οριστικά και η Ιστορία δείχνει πως αγνοεί οδοδείκτες- οράματα που παράμερα, μισοθαμμένα στη σκόνη των καιρών, μένουν αφημένα στη φθορά του χρόνου για να σημαδεύουν προς ιδανικές κατευθύνσεις προς τις οποίες δεν βαδίσαμε ποτέ, η Ιστορία δεν παύει να είναι χρονικό όχι μόνο της αποτυχίας του ανθρώπου αλλά και της δυνατότητάς του να συλλαμβάνει το αγαθό και να επιχειρεί την πραγμάτωσή του. Αυτός ο τραγικός αγώνας αποτελεί τη δικαίωση της ύπαρξης του ανθρώπου. Αν οι ιδέες από μόνες τους δεν μπορούν να οδηγήσουν σε μια νέα κατάσταση πραγμάτων και για την υλοποίησή τους χρειάζονται άνθρωποι που να θέτουν σε λειτουργία μια πρακτική δύναμη, δεν υπάρχει τίποτα ισχυρότερο αλλά και τίποτα χειρότερο από την πνευματική δύναμη που τίθεται στην υπηρεσία μιας υλικής δύναμης. Γι’ αυτό και η ευθύνη των διανοουμένων σήμερα είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Το πνεύμα λειτουργεί ως πνεύμα μόνον ως έλεγχος και κριτική της ύλης. Μη ξεχνάμε πως αν μια ιδεολογία μπορεί να είναι πολιτισμός ως θεωρία, μπορεί να γίνει και βαρβαρότητα ως εφαρμογή, ως Ιστορία.

Το ύψος της ιστορικής ώρας επιβάλλει καθήκοντα, επαναξιολόγηση όλων των αξιών, μεταστοιχείωση όλων των στοιχείων. Καθώς περνούμε από την παγωνιά του μηδενισμού που προφήτευσε ο Νίτσε, αρνούμαστε πως αυτή ήταν η αναπόφευκτη κατάληξη όλων των αξιών μας, η πηγή και συνάμα η έσχατη λογική κατάληξη των ιδανικών μας. Η ρεαλιστική ερμηνεία του κόσμου, η σύλληψη του πνεύματος της εποχής μας και της ιστορικής ώρας στην οποία ζούμε και στην οποία οφείλουμε να δράσουμε, είναι το πρώτο καθήκον. Η διάσωση του ιστορικώς έγκυρου το δεύτερο. Να αντισταθούμε στην παρακμή όχι διολισθαίνοντας στον μηδενισμό ή στον ολοκληρωτισμό αλλά με τη συνείδηση του τραγικού και του ωραίου. Η ισορροπία των δύο αυτών στοιχείων γέννησε κάποτε στον τόπο μας θαύματα. Γιατί αυτές είναι οι ρίζες του Είναι και της εξαίσιας εμπλοκής αλλά και της οδυνηρής διαμάχης αυτού του Είναι με τον κόσμο που μας περιβάλλει και μας διατυπώνει.

Κανένα πνεύμα δεν μπορεί να καυχηθεί ότι κατέχει ικανοποιητική γνώση του μέλλοντος. Να προβλέπεις, ακόμη και ως απόπειρα, είναι επώδυνο. Το μέλλον μπορεί δικαίως να ανήκει στο φόβο, κανείς όμως δεν μπορεί να μας στερήσει την ελπίδα. Όπου δεν φτάνει η ακρίβεια της επιστήμης και η λεπτή εκτίμηση της κρίσης και της λογικής, η πίστη και η διαίσθηση μπορούν να διαβλέψουν απειλές και ευκαιρίες. Χάρισμα μεγάλο να παρακολουθεί κανείς ψύχραιμα τα γεγονότα και τις βαθιές αλλαγές του καιρού του. Αυτό το πλούσιο θέαμα, άλλοτε όμορφο και άλλοτε σκληρό, καθώς γεννά είτε το ρίγος της απόλαυσης είτε τον ενθουσιασμό της περιέργειας, κάνει αισθητή την ατομική αδυναμία του ανθρώπου να δράσει χωρίς αξιόπιστο πνευματικό όραμα.

Τι απαιτείται γι’ αυτό το όραμα; Πρώτα- πρώτα μια τίμια, βαθιά ενδοσκόπηση του εαυτού μας. Να παραδεχθούμε την αλήθεια του. Με αυτή τη σκευή ν’ αντικρίσουμε το αδιέξοδο της οικονομικής ανάπτυξης και της υψηλής τεχνολογίας που οδήγησε στην κραυγαλέα αντίφαση ακραίας ευημερίας από τη μια και απόλυτης πενίας σε μεγάλο τμήμα της γης. Μια ηθικά αδέσμευτη πολιτική και μια πολιτικά δεσμευμένη διανόηση, μας έφεραν ως εδώ. Όσοι έχουμε την τύχη της ελληνικής ταυτότητας, έχουμε σήμερα ένα αναλυτικό προνόμιο. Ξέρουμε πως τέτοιες κρίσεις γνωρίσαμε και άλλες φορές στην ιστορία μας. Δεν είναι πρώτη φορά που οι Έλληνες μάχονται για να διασώσουν τη γλώσσα, την παιδεία και κυρίως την πολιτική τους ελευθερία. Το τέλος του αρχαίου κόσμου και το τέλος της βυζαντινής αυτοκρατορίας μπορούν να μας διδάξουν πολλά. Αν αποτύχαμε ως σήμερα να εξηγήσουμε την πραγματικότητα και να αναλάβουμε σωτήριες πρωτοβουλίες, είναι γιατί οι διανοούμενοί μας στάθηκαν ανάξιοι του ιστορικού καιρού.

Ζήσαμε δυο αιώνες μεστούς από λαμπρά επιτεύγματα και τρομερές δοκιμασίες για την εθνική μας ζωή. Κι όμως δεν μπορέσαμε να πλάσουμε συνειδητή νεοελληνική διανοούμενη τάξη που θα υπερέβαινε το διχασμό συντήρησης και εκσυγχρονισμού. Αν ο λαός μας άγεται και φέρεται πνευματικά αδιαπαιδαγώγητος, κοινωνικά αδιαμόρφωτος και πολιτικά ανώριμος μεταξύ των δύο άκρων, ενός άγονου συντηρητισμού και ενός διαλυτικού προοδευτισμού, η ευθύνη είναι των διανοουμένων. Αν η κρίση μας δεν οξύνθηκε, η μνήμη δεν εμπεδώθηκε, η πράξη δεν εξευγενίστηκε, αν μια παντελής έλλειψη σοβαρότητας μας οδηγεί να θαυμάζουμε την κούφια ρητορεία και όχι τη σιωπηλή πράξη, η ευθύνη είναι και πάλι των διανοουμένων. Και όχι μόνο όσων πάσχουν από τη μάστιγα της ξενομανίας αλλά και αυτών με την καλοπροαίρετη εμμονή είτε στο αρχαίο είτε στο βυζαντινό πνεύμα.

Είναι καιρός ο νεοελληνικός πολιτισμός να ωριμάσει. Για να γίνει αυτό όμως απαιτείται η εμφάνιση ενός νέου τύπου διανοούμενου που θα συνιστά τύπο παραδειγματικής προσωπικότητας, μαχητικότητας και ανιδιοτέλειας. Μαχητικότητας, μακριά από τις θρηνητικές εικασίες που ανακυκλώνουν την παρακμή. Και ανιδιοτέλειας, μακριά από εξαρτήσεις που καθιστούν τις παρεμβάσεις του αφερέγγυες. Διότι η πραγματική αντίθεση του κόσμου μας, είναι εν τέλει η αντίθεση μεταξύ χρυσού και πνεύματος. Μια θεωρία, μια επανάσταση στο όνομα της ανακατανομής του χρυσού δεν θα οδηγούσε παρά στη γέννηση μιας νέας ολιγαρχίας όπως η ιστορία έχει δείξει. Μπορούμε να εξοντώσουμε τον ισχυρό που κάνει κατάχρηση της ισχύος του. Ο χρυσός όμως θα διαφεύγει πάντα τον προσδιορισμό και την εξόντωση. Είναι απρόσωπος και πτητικός.

Αν η διανόηση θα κρίνει την έκβαση της μάχης μεταξύ χρυσού και πνεύματος, μεταξύ τοκογλυφίας και πολιτισμού, η μοίρα που μάς έταξε να ζήσουμε σε μια πατρίδα σε εποχή πνευματικής ερήμωσης, μας δίνει την ευκαιρία να επιλέξουμε ένα πεπρωμένο που θα δικαιώσει την ύπαρξή μας. Οι διανοούμενοι με ελληνική πνευματική ταυτότητα, οι διανοούμενοι δηλαδή που θα υπερασπίζονται την ελληνική πνευματική κληρονομιά, όπως αυτή διαμορφώθηκε από το πνεύμα της τραγικότητας και της ομορφιάς, δεν θα επιτελούν με αυτή την επιλογή απλώς ένα εθνικό χρέος. Θα υπηρετούν αυτό που είναι η ανθρωπότητα στην πιο καθαρή μορφή της, στην ακέραια συνείδησή της. Η ζωή και το έργο αυτών των προσωπικοτήτων μπορεί σήμερα να καταστεί το αχνό μα τόσο εμψυχωτικό φως που θα δίνει κουράγιο στους οδοιπόρους της μακράς νύχτας. Οι άγρυπνες συνειδήσεις που πάντοτε ταξίδευαν στο ηθικό στερέωμα της Ιστορίας μας, δεν έλειψαν ποτέ. Αν αυτοί που όφειλαν να αγρυπνούν και να αποτελούν το νου και την καρδιά ενός λαού έχουν καταντήσει σήμερα νεκρές ψυχές, είναι αυτός ο ίδιος ο λαός που θα γεννήσει εκείνες τις μορφές που θα αναλάβουν ξανά να υπερασπιστούν την κληρονομιά του, τη διανόηση που δεν θα αγωνιά για την αυτοτελή της καταξίωση αλλά για τη διαφύλαξη του νοήματος, για την επικράτηση του πνεύματος που θα αποσοβήσει τη βύθιση της Ιστορίας στο μηδέν.

Αν σήμερα δοκιμάζονται η κοινωνική συνοχή αλλά και το αίσθημα ότι ανήκουμε όλοι σε μια κοινή πατρίδα και μοιραζόμαστε τις ίδιες αξίες πολιτισμού, το καίριο αίτημα δεν είναι να εφοδιάσουμε απλώς τον καθένα με εκείνα τα προσόντα  που θα του επιτρέψουν να τα βγάλει πέρα στη ζωή και να ανταποκρίνεται σταθερά στο ρόλο του ψηφοφόρου αλλά να νιώθουν όλοι ότι ζουν σε ένα κοινό χώρο, σ’ ένα δημόσιο χώρο. Και αυτός ο κοινός χώρος δεν εξασφαλίζεται με νόμους. Γίνεται βίωμα κι αποκτά βάθος μέσω δεδομένων πολιτιστικών, διανοητικών και αισθητηριακών. Μόνο έτσι ο πολίτης δεν θα ζει αποκλειστικά για το παρόν, μόνο έτσι δεν θα καταντήσει νομάς σ’ ένα άχρονο και άσκοπο πεπρωμένο.

Τούτο το δύσκολο καιρό που ζητούμε βοήθεια προστρέχοντας όπως έγραφε ο μεγάλος Αλεξανδρινός «στην τέχνη της Ποιήσεως που κάπως ξέρει από φάρμακα. Νάρκης του άλγους δοκιμές εν Φαντασία και Λόγω που κάμνουνε για λίγο να μη νοιώθεται η πληγή», ας στοχαστούμε πως έτσι αρχίζει κάθε νέο μεγάλο επίτευγμα. Εν φαντασία και λόγω. Στη φαντασία ανήκει το πρώτο βήμα, σ’ αυτή την τεράστια απολυτρωτική δύναμη του ανθρώπου. Η παρακμή έναν εχθρό έχει, τη φαντασία. Όταν φανταστούμε κάτι, τότε θα έχουμε κάνει το πρώτο κρίσιμο βήμα για να το πραγματοποιήσουμε κάποτε. Ας φανταστούμε λοιπόν την αλήθεια και πάλι. Αν με το έργο του Ντοστογιέφσκι και του Νίτσε αντικρίσαμε τα όρια του δυτικού πολιτισμού που σκότωσε το Θεό και στη συνέχεια αυτοκτόνησε, κι αν με το έργο του Κάφκα νιώσαμε με τον πιο δραστικό τρόπο τον έσχατο παραλογισμό του ανθρώπου του 20ου αιώνα που μάταια πάσχισε να βρει στον κενό νοήματος κόσμο μια κάποια εξήγηση για να ζήσει έστω με αξιοπρέπεια, σήμερα, σε συνθήκες μεταφυσικού απορφανισμού πλέον, ο 21ος αιώνας ζητά έργα που θα ξαναγεννήσουν το ρίγος της αλήθειας. Της αλήθειας που είναι εμπειρία λυτρωτική και μεταμορφωτική. Σ’ αυτά τα έργα και σ’ αυτή την εμπειρία καλούμαστε.

* Ο Κώστας Χατζηαντωνίου είναι Συγγραφέας, βραβευμένος με βραβείο Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας.

ΘΛΙΨΗ και ΟΡΓΗ

του Γιώργου Γκόντζου

Θλίψη και οργή για την αριστερά.(εντάξει ,να μη τσουβαλιάζω όλα τα τμήματά της ,αλλά όσοι δεν θέλουν να τσουβαλιάζονται ας μιλήσουν επιτέλους).....Αθώες ανθρώπινες υπάρξεις ,μετανάστες,χάθηκαν στα νερά της Μυτιλήνης,αλλά αυτή τη φορά το ''θέμα'' δεν ευαισθητοποίησε, όπως επέβαλε το τραγικό περιστατικό,την αριστερά..Μια ,δυο ανακοινώσεις και πάμε παρακάτω...Εντάξει δεν έχω την απαίτηση από την συγκεκριμένη αριστερά της χώρας μας να ''μιλήσει'' για το, ΑΠΟ ΠΟΥ ,ΓΙΑΤΙ ,ΠΩΣ, έφτασαν αυτοί οι ΑΝΘΡΩΠΟΙ στον τόπο μας... Θλίψη λοιπόν για την ανεπάρκειά της να αρθρώσει μια άποψη που να μην είναι απλώς''αντί'',αλλά να είναι στην ουσία ,ταξική, βαθιά ουμανιστική και όχι ηθικολογούσα,και να αναδεικνύει όλους τους ΕΝΟΧΟΥΣ αυτής της πολιτικής..και όχι μόνο αυτούς που χωρούν στις πρόσκαιρες πολιτικές της.Αλλά και οργή γιατί δεν είδα αυτή τη φορά όπως στο Φαρμακονήσι τα αντανακλαστικά της να εγείρονται...Αυτή τη φορά δεν υπήρχε βλέπετε η ΕΝΟΧΗ, όντως,εμπλοκή λιμενικών για να ακολουθήσουν όσα ΣΩΣΤΑ αναδείχτηκαν σε κείνο το τραγικό σκηνικό..Έτσι αυτή τη φορά δεν είδα συναισθηματικά ρεπορτάζ για γονείς που έχασαν τα παιδιά τους ,δεν άκουσα κλάματα για το βρέφος που χάθηκε,δεν έμαθα για τις τελευταίες στιγμές των τραγικών υπάρξεων..Δεν θέλω να πω τίποτα άλλο για αυτό...Απλά να μεταφέρω ένα κείμενο με ευδιάκριτη νομίζω την προέκταση του..Στην ταινία μικρού μήκους του 1965 ,''Γράμμα από το Σαρλερουά''του Λάμπρου Λιαρόπουλου(όπως αναφέρεται στο βιβλίο ''Η ΔΙΑΣΠΟΡΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ ,της Χρυσάνθης Σωτηροπούλου)...'' ο ήρωας έχει συναίσθηση της κατάστασής του,των υπαρκτών προβλημάτων του καθώς και των αιτιών που τα δημιούργησαν.Ο ίδιος αναγνωρίζει:''Ανάθεμα που άνοιξαν οι δρόμοι και χωρίσαμε'',για να καταλήξει:''Κάποτε θα τελειώσουν όλα αυτά.Το Σαρλερουά θα ζει από τους δικούς του ανθρώπους και οι Έλληνες θα βρίσκουν το ψωμί στον τόπο τους.Και μόνο εμείς θα 'χουμε αφήσει εδώ τα νιάτα μας.Μακριά σου''..

Για μια άλλη αναπτυξιακή πορεία της Ηπείρου

του Γιώργου Παπαμώκου*

Δεν  αξίζει στους Ηπειρώτες και στην Ήπειρο η κατάντια της.

Ο τόπος μας, η Ήπειρός μας, θεωρείται η πιο φτωχή Ελληνική περιφέρεια της Ευρώπης με κατά κεφαλήν ΑΕΠ ίσο με το 55%(!) του Ευρωπαϊκού μέσου όρου σύμφωνα με την Ευρωπαική Στατιστική Υπηρεσία.

Ας αναλογιστούμε κάποια από τα δεδομένα της περιοχής μας και ας διατυπώσουμε το ερώτημα: Αλήθεια αυτό αξίζουμε;  Η Ήπειρος μειονεκτεί;

Ας εξετάσουμε συνοπτικά  δύο πολύ σημαντικούς παράγοντες από τους πολλούς που πρέπει να μελετηθούν:

1.         Το ανθρώπινο δυναμικό

2.         Την γεωοικονονικό μας δυναμικό

Αναλυτικά:

1.         Μήπως το ανθρώπινο δυναμικό μας πάσχει; Μήπως οι Ηπειρώτες ανά τους αιώνες στάθηκαν  ανίκανοι να δημιουργήσουν πλούτο; Μήπως ο Ηπειρώτης δεν είχε κατορθώσει μεσα στους αιώνες να παράγει συνεχώς πλούτο, πνεύμα, πολιτισμό και ανθρώπινο βιωματικό παράδειγμα είτε στην Ήπειρο είτε μακρυά από αυτή;

 Από τα πολλά ανθρώπινα παραδείγματα, διαφωτιστών, ηρώων, εμπόρων,  λόγιων κ.α. θα επιλέξω μια ειδική ομάδα ανθρώπων. Αν κάποιος έχει τη στοιχειώδη δυνατότητα της ανάγνωσης ας μελετήσει τη ζωή και το έργο των Ηπειρωτών Εθνικών Ευεργετών. Και θα λάβει απάντηση στο παραπάνω ερώτημα. Κρίσιμο είναι να κατανοήσει όμως και κάτι βαθύτερο: Μια στάση ζωής  των ανθρώπων αυτών που ξαναχτίσανε εν μέρει την Ελλάδα. Οι άνθρωποι αυτοί εκτός από το κεφάλαιο που δώρισαν, μάς κληρονόμησαν και ένα μεγάλο ηθικό και πολιτισμικό κεφάλαιο. Δεν θέλω να γράψω πολλά πάνω σε αυτό το θέμα διότι το έχουν κάνει ήδη πολλοί πριν από εμένα πολύ επιτυχημένα και στοχευμένα. Για όσους έχουν φοιτήσει σε σχολείο των Ιωαννίνων ή της Ηπείρου, η ιστορία και η απόδοση τιμής στους Ευεργέτες έγινε βίωμα ακόμη και αν ήταν οι τελευταίοι μαθητές της τάξης.  Ακριβώς γιατί ήταν βίωμα: Πολλά από τα σχολεία που φοιτούσαμε ήταν δωρεές ευεργετών: Βούλγαρης, Ζωσιμάς, Μελάς, Καπλάνης κ.α.

2.         Μήπως μειονεκτούμε λόγω  της μορφολογίας της Ηπείρου; Μήπως η γεωγραφία δεν μας ευνοεί; Μήπως ο τόπος μας είναι άγονος, «κακοτράχαλος» και φτωχός; Για να δούμε μερικά μόνο χαρακτηριστικά του:

Ø  Ο τόπος μας κατείχε (πριν την ανθρώπινη παρέμβαση) μια από τις ιδανικότερες περιοχές του πλανήτη για ιχθυοκαλλιέργεια: Τον Αμβρακικό. 

Ø  Ο τόπος μας είναι ικανός να παρέχει χειμερινό και θερινό τουρισμό είτε σε πολύ  όμορφα ορεινά τοπία είτε στις δυτικές και νότιες ακτογραμμές του σε αποστάσεις που καλύπτονται σε λιγότερο από μίαμιση ώρα πλέον. Εναλλακτικές μορφές τουρισμού σε πανέμορφα ποτάμια, λίμνες και πηγές.   Περιηγητικό τουρισμό. Γαστρονομικό τουρισμό. Πολιτισμικό τουρισμό από το θέατρο της Δωδώνης μέχρι και τα βυζαντινά της μνημεία ή ακόμη και μια απλή πορεία στα νερά του Αχέροντα.

Ø  Η περιοχή μας είναι πλούσια, σε πανίδα και χλωρίδα, σε φαρμακευτικά φυτά.

Ø  Η περιοχή μας έχει τη δυνατότητα να παράγει τόσο φρούτα και λαχανικά όσο και κρέας αλλά και γαλακτοκομικά προϊόντα κα υπό προϋποθέσεις μπορεί κάποιοι από αυτούς του κλάδους να εξελιχθούν σε βαριά βιομηχανία της περιοχής.  Αλλά και νέου τύπου καλλιέργειες.

Ø  Είναι από τις πιο πλούσιες περιοχές, αν όχι η πιο πλούσια, σε υδάτινους πόρους.  Θυμηθείτε τη σημασία του υδάτινου παράγοντα. Θα παίξει σημαντικό ρόλο στα επόμενα χρόνια.

Ø  Ακόμη και σήμερα η Ήπειρος  το όνομά της - είναι brand name για το νερό, τα γαλακτοκομικά, τα πτηνοτροφικά προιόντα τις πίτες της.  

Ø  Από την Ηγουμενίτσα ως το Μέτσοβο και από τον Αμβρακικό μέχρι τις πηγές του Αώου η περιοχή μπορεί να παράγει πλήθος προϊόντων στον πρωτογενή τομέα  ενώ υπό προυποθέσεις μπορεί να καλύψει και τις ενεργειακές τις ανάγκες βασισμένη σε ήπιες μορφές ενέργειας αλλά και στον ορυκτό της πλούτο.  Για όσους ζούμε την Ήπειρο, τα παραπάνω είναι τρόπον τινά δεδομένα. Δεν θα αναλύσω σ’ αυτό το κείμενο το τι μπορεί να προσφέρει το επιστημονικό δυναμικό διότι η δομή του τρέχοντος κειμένου είναι περισσότερο προτρεπτική για αφύπνιση και δεν συγκλίνει με την πολύ μελετημένη και αυστηρά τεκμηριωμένη δομή ενός επιστημονικού κειμένου. Θα γίνει με άλλο κείμενο και όχι μόνο από έμενα .

Ø  Η Ήπειρος τέλος είναι η δυτική πύλη της Ελλάδας και μπορεί να παίξει δημιουργικό ρόλο στην ανάπτυξη άλλων βαλκανιων χωρών με τις οποίες συνορεύει.

Συνοπτικά θα  κατέληγα στο ότι η Ήπειρος και η Ελλάδα γενικότερα δημιουργούν το εξής παράδοξο:

Ο τόπος μάς δίνει πλήθος δυνατοτήτων παραγωγής πλούτου και η Ήπειρος αλλά και η χώρα μας είναι από τις πιο φτωχές περιοχές της Ευρώπης.

Και αυτό συνάδει πλήρως με τη ρήση του Μ. Χαραλαμπίδη: η Ελλάδα θα έπρεπε να δανείζει και όχι να δανείζεται.

Η πιο προφανής αιτία, ειδικά για την Ήπειρο, θα μπορούσε κάποιος να πει ότι είναι η απομόνωση της περιοχής λόγω της ανυπαρξίας οδικών, σιδηροδρομικών, λιμενικών και αεροπορικών συνδέσεων με το υπόλοιπο κομμάτι της χώρας.  Φταίει γι αυτό  η μορφολογία του εδάφους; Τότε η Ελβετία θα έπρεπε να είναι πλήρως αποκλεισμένη. (Αντιθέτως η Ελβετία δεν είναι καθόλου αποκλεισμένη. Για μια σειρά λνη,﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽εποχς ευεργέτες λειτουετεις ποια χρονια θα :ik;h k;vn όγων αλλά καινη,﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽εποχς ευεργέτες λειτουετεις ποια χρονια θς :ik;h k;vn  γιατί χρησιμοποίησε την ιδιότητά της ως αποθετήριο του κλεμμένου από τους άλλους λαούς πλούτου, είναι πλούσια και σε δίκτυα μεταφοράς.  Αλλά και σε εμάς τα χρήματα δεν λείψανε. Ας θυμηθούμε ότι το εθνικό κληματολόγιο, όπως και άλλα έργα,  πληρώθηκε μια φορά από τα Ευρωπαϊκά ταμεία και μια από την τσέπη μας.)

Τα παραπάνω  είναι ένα ελάχιστο μέρος της  κληρονομιά μας  και των αδυναμιών του τόπου μας. Και παρουσιάζονται πολύ συνοπτικά σε αυτό το κείμενο, πιο πολύ ως έναυσμα για σκέψη και για την κατανόηση του φαινομένου που ονομάζω «Το παράδοξο της Ηπείρου» αν και περιγράφει  και πολλές άλλες περιφέρειες της χώρας, αν όχι όλη την χώρα. Τα παραπάνω πλεονεκτήματα δεν  καθορίζουν ακόμη το παρόν μας. Το  παρόν μας είναι φτωχοποίηση, εγκατάλειψη του χώρου, μετανάστευση και έχει προκαθοριστεί από πολιτικές των τελευταίων σαράντα χρόνων.  Γιατί; Τι φταίει; 

Ας προσπαθήσουμε να κάνουμε μια παράλληλη ποιοτική σύγκριση για τους εθνικούς ευεργέτες και τους πόρους που διέθεσαν, με τους πόρους που αξιοποιήθηκαν από πακέτα Ντελόρ, το Β’ ΚΠΣ το Γ’ ΚΠΣ, το ΕΣΠΑ και αυτών που έρχονται τα επόμενα χρόνια: Ο πλούτος από τους εθνικούς ευεργέτες λειτούργησε, αν το σκεφτεί κανείς για την εποχή εκείνη, σαν ένα είδος ευρωπαϊκού πακέτουβοήθειας του πρόσφατου παρελθόντος. Αναγέννησε την Ελλάδα και της έδωσε κοινωνική πρόνοια, παιδεία, υγεία, πολιτισμό, διαφωτισμό, στρατιωτικό εξοπλισμό και κυρίως ήθος και βιωματικό παράδειγμα. Τα χρήματά τους, όλοι έχουμε την αίσθηση ότι πιάσανε  τόπο. Χωρίς να λείπουν βέβαια και φαινόμενα ξένα προς τη θεληση των ευεργετών.

Τα Ευρωπαϊκά οικονομικά πακέτα όλοι έχουμε την αίσθηση ότι σπαταλήθηκαν. Και αν έγιναν τα έργα  που σχεδιάστηκαν έχουμε την αίσθηση ότι μας κόστισαν «ο κούκος αηδόνι» ενώ υπηρέτησαν και ένα αντίστοιχο μοντέλο εξουσίας και κράτους που έθρεψε μια πολυπλόκαμη διαφθορά που απομυζά τα θετικά των δομών που δημιουργήθηκαν. Για παράδειγμα ενώ πολλά νοσοκομεία και μονάδες υγείας δημιουργήθηκαν, αυτά σήμερα είναι σε κρίση και δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα λόγω και της  γιγάντωσης της διαφθοράς στον τομέα της υγείας.

Μπορούμε όλοι να καταλάβουμε λοιπόν τι φταίει.  Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης ερμήνευσε με  πολιτικό και επιστημονικό λόγο το φαινόμενο αυτό.  Επίσης ο Ελύτης είχε αναφερθεί στα φαινόμενα της παθογένειας της πρόσφατης παρακμής μας. ( «Τα Δημόσια και τα Ιδιωτικά»  Ελύτης.)

Ας θέσουμε λοιπόν μερικά ερωτήματα  με σκοπό την κατανόηση των πλεονεκτημάτων της περιοχής μας:

1.         ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΠΛΟΥΤΟ  ΚΑΙ ΤΕΤΟΙΑ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΕ Η ΠΙΟ ΦΤΩΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ;

         

2.         ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΜΕ ΤΕΤΟΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΑΝΑΣΤΗΜΑΤΑ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΗΠΕΙΡΩΤΕΣ ΕΥΕΡΓΕΤΕΣ ΝΑ ΑΝΕΧΟΜΑΣΤΕ   Ή ΝΑ ΕΠΙΛΕΓΟΥΜΕ ΝΑ ΟΡΙΖΟΥΝ ΤΗ ΜΟΙΡΑ ΜΑΣ ΟΙ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟΙ;

3.         ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΠΑΙΡΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΤΥΧΗ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΜΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΑΥΘΕΝΤΙΚΑ ΛΑΙΚΟ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΑΝ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ ΕΠΙΔΙΩΚΕΙ ΚΑΙ ΟΡΑΜΑΤΙΖΕΤΑΙ Ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ;

Είναι καιρός και ανάγκη να αυτοοργανωθούμε με βάση ένα στέρεο πολιτικό πλαίσιο αρχών που θα μας καθοδηγήσει να ερμηνεύσουμε την υπάρχουσα κατάσταση, να μελετήσουμε την Ήπειρο και τη δυναμική της και να παρουσιάσουμε ένα περιφερειακό σχέδιο, ένα σχέδιο της Ηπείρου δομημένο από Ηπειρώτες ή γνώστες της Ηπείρου, αλλά και έμπειρους επιστήμονες και πολιτικούς  ανεξαρτήτως καταγωγής. Ένα σχέδιο που θα δένει αρμονικά με ένα εθνικό σχέδιο για το  σύνολο των περιφερειών της χώρας.  

Ικανοί άνθρωποι υπάρχουν.  Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας πυρήνας από ανθρώπους  που μπορούν να λειτουγήσουν σε αυτό το πλαίσιο. Τα πολιτικά χαλάσματα της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ και των μεταλλαξεών του (Ποτάμι, Ελιά, και διάφορα άλλα  πολιτικά ζόμπυ ή τζοτζέδες) αλλά και η αριστερά της κατάντιας,  μάς πουλάνε πρόσκαιρα ελπίδα και μετά μας κερνάνε το πικρό ποτήρι της απογοήτευσης.  Δείκτης του θυμού για όλα αυτά είναι τα ποσοστά της Χρυσής Αυγής. 

Ας βάλουμε μια τελεία στην παρακμή.  Ένα γνήσιο ελληνικό πολιτικό, πολιτισμικό, δημιουργικό κίνημα ανθρώπων που έχουν θάψει τους διαχωρισμούς δεξιός αριστερός, μνημονιακός –αντιμνημονιακός   και πιστεύουν ότι μπορούν να ορίσουν τη μοίρα τους βασισμένοι στην κληρονομιά του τόπου τους, στη γνώση, στη συμμετοχή στην τεκμηριωμένη και μελετημένη πρόταση και στην αίσθηση του μέτρου και του ανθρωπισμού  ξεκινάει να πυρηνοποιεί το ανθρώπινο δυναμικό στις περιφέρειες της χώρας. Ας αφήσουμε την μιντιοκρατία των Αθηνών  να φυτεύει ελιές σε ποτάμια για να στερεοποιήσει τα πολιτικά πτώματα του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ και ας αναζητήσουμε την αριστοκρατία της συμμετοχής σε γνήσια ελληνικά λαϊκά κινήματα δημιουργίας.  Καλούμε τον κόσμο που αναζητά τη λύση για τη χώρα να συμμετέχει ενεργά σε αυτή την προπάθεια με προοτπική η Ήπειρος και η χώρα να αναγεννηθεί βασιμένη στις δυνάμεις της και όχι στις δάνειες. Μην περιμένουμε σωτήρες, ή μεσσίες. Η μόνη σωτηρία μας βρίσκεται στα χέρια μας. Μόνοι μας μπορούνε να χτίσουμε το μέλλον των παιδιών μας.

Κλείνω με ένα απόσπασμα από το έργο του Ελύτη «Τα δημόσια και τα ιδιωτικά» που θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε πως ο Ελληνικός Βιωματικός Πολιτισμός έκρυβε πάντα μέσα του τη λύση του ιδανικού πολιτεύματος για τον τόπο μας....

«... Κοντολογίς, να μπορούσαν και τη σημασία των λαών να τη μετράνε όχι από το πόσα κεφάλια διαθέτουνε για μακέλεμα, όπως συμβαίνει στις μέρες μας, αλλά απ' το πόση ευγένεια παράγουν, ακόμη και κάτω από τις πιο δυσμενείς και βάναυσες συνθήκες, όπως ο δικός μας ο λαός στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, όπου το παραμικρό κεντητό πουκάμισο, το πιο φτηνό βαρκάκι το πιό ταπεινό εκκλησάκι, το τέμπλο, το κιούπι το χράμι όλα τους αποπνέανε μιαν αρχοντιά κατά τι ανώτερη των Λουδοβίκων. Τί σταμάτησε αυτά τα κινήματα ψυχής που αξιώθηκαν κι έφτασαν ως τις κοινότητες; Ποιός καπάκωσε μια τέτοιου είδους αρετή, που μπορούσε μια μέρα να μας οδηγήσει σ'ενα ιδιότυπο, κομμένο στα μέτρα της χώρας πολίτευμα; Όπου το κοινόν αίσθημα να συμπίπτει με κείνο τών αρίστων......»

*Ο Γιώργος  Παπαμώκος είναι Χημικός , μέλος της ομάδας πολιτών Ευτοπία